Blog
Goedkoper en beter onderbouwd keuzes maken met Floating Car Data
22-11-2022
Een groot deel van de keuzes in het mobiliteitsbeleid worden gemaakt op basis van verkeersmodellen. Dat kunnen zowel macroscopische (zoals Omnitrans) als microscopische modellen (bijvoorbeeld VISSIM) zijn. De technologische ontwikkelingen hebben er voor gezorgd dat er een nieuwe bron bij is gekomen voor de verkeerskundige: Floating Car Data. Wat is Floating Car Data precies, wat kun je ermee en wat zijn de voor- en nadelen? In deze blog vertellen onze adviseurs Niek Rolink en Erik Klok hoe ze Floating Car Data toepassen in hun advisering.
Floating Car Data (FCD) bestaat uit gegevens die worden ingewonnen in auto’s of apparaten die zich met een auto verplaatsen. In de meeste gevallen gaat het om gegevens uit het navigatiesysteem van een auto of smartphones van automobilisten. Deze worden gedeeld met de providers van apparaten, die ze (geanonimiseerd) opslaan en tegen betaling ter beschikking stellen.
Er zijn verschillende partijen die FCD inwinnen en aanbieden. Denk bijvoorbeeld aan TomTom, Flitsmeister, HERE en Google. Afhankelijk van de aanbieder zijn er verschillende databronnen die worden gebruikt om tot bruikbare FCD te komen. TomTom gebruikt bijvoorbeeld voornamelijk haar eigen navigatiesystemen, die steeds vaker worden ingebouwd bij bepaalde automerken. Google daarentegen, maakt vooral gebruik van mobiele (Android) apparaten en andere gebruikers van Google-apps, zoals Maps.
VOORDELEN VAN FLOATING CAR DATA
-
Kloppende gegevens
Het belangrijkste voordeel van FCD is dat je gebruik maakt van échte gegevens die weergeven hoe mensen zich in de praktijk verplaatsen, dus de daadwerkelijke gereden routes. Er hoeven dus geen aannames en schattingen te worden gedaan om herkomsten en bestemmingen aan routekeuzes te koppelen.
-
Flexibel in te zetten
Ook is het mogelijk om heel specifiek op een bepaalde tijdsperiode in te zoomen, denk aan de ochtend- of avondspits of een gemiddelde werkdag in een bepaalde maand, en die te vergelijken met een andere periode. Ideaal als je bijvoorbeeld een periode met werkzaamheden of evenementen wilt vergelijken met een reguliere situatie, of voor het vergelijken van een vakantieperiode met een periode buiten de vakantie. De gegevens zijn dan ook veel flexibeler in te zetten dan een model of een enkele telling.
-
Voordelig
Ten opzichte van alternatieven, zoals verkeersmodellen en kentekenonderzoeken, is het gebruik van FCD goedkoop. Omdat de gegevens van de verkeersstromen al beschikbaar zijn, hoeft niet eerst veel tijd gestoken te worden in het inwinnen of modelleren daarvan.
Aandachtspunten
- Dekkingsgraad: Echter heeft FCD ook enkele aandachtspunten waarmee rekening gehouden moet worden. Een belangrijk aandachtspunt is de dekkingsgraad. Afhankelijk van de bron en de locatie is meestal 5% – 25% van het verkeer inzichtelijk. Hierdoor zijn geen uitspraken te doen over absolute aantallen qua verkeersstromen. Om een statistisch goed onderbouwde uitspraak te doen kiezen wij ervoor om vaak een lange periode te analyseren, bijvoorbeeld van enkele maanden of zelfs een jaargemiddelde. Ook combineren we FCD regelmatig met andere telmethodes (bijvoorbeeld telslangen of verkeersonderzoek vanuit de lucht) wanneer exacte aantallen van belang zijn.
- Passend voor de analyse: Daarnaast is het belangrijk om te kijken welke databron gebruikt wordt voor welk type analyse. Als FCD gebruikt wordt voor snelheidsanalyses dan is het gebruik van FCD afkomstig uit flitsapps minder geschikt, omdat de gebruiker de app juist gebruikt om alleen bij flitsers níet te hard te rijden.
Toepassingsmogelijkheden
De toepassing van FCD is in theorie nagenoeg eindeloos. Bij elke vraag moet je een goede afweging maken of FCD de beste manier is om de vraag te beantwoorden. Wij hebben goede ervaringen met het in beeld brengen van de volgende aspecten:
-
Herkomsten en bestemmingen (de oriëntatie van verkeer)
Als je wilt weten waar bezoekers van een binnenstad, woonwijk of andere publiekstrekker vandaan komen, dan zijn FCD een waardevolle bron. Niet tot op de komma nauwkeurig, maar je kunt goed zien uit welke windrichtingen verkeersstromen komen en weer vertrekken. Daarmee bieden FCD een goed alternatief voor kentekenonderzoeken.
-
Routekeuze in een netwerk
Door vervolgens ook tussenpunten op je netwerk te definiëren, kun je tegelijkertijd inzichtelijk maken welke route mensen kiezen in je netwerk. De onderstaande case ‘Centrumring Epe’ gaat daar nader op in.
-
Selected links
Als je van een bepaald wegvak wil weten waar automobilisten vandaan komen en naartoe gaan, dan is de selected link de geëigende tool. Ook in verkeersmodellen wordt dit vaak toegepast. Hiermee is snel op kaart te krijgen hoe mensen zich verplaatsen en in hoeverre daar nog in te sturen is. In de onderstaande afbeelding is een voorbeeld uit Assen te zien.
-
Snelheden en reistijden
We gebruiken FCD ook steeds vaker voor een beeld van de snelheid (en als afgeleide daarvan de reistijd). Zo is snel te zien waar vertraging ontstaat of waar juist (veel) te hard wordt gereden. De vervolgstap is dan vaak een nadere beschouwing van de inrichting en, waar mogelijk, een concreet advies hoe de inrichting kan zorgen voor een betere doorstroming of juist een remming van de gereden snelheid.
Selected link van de weg Peelo in Assen. Waar komt het verkeer vandaan en waar gaat het naartoe?
Use case uit de praktijk:
Herkomsten, bestemmingen en routekeuze Centrumring Epe
Het centrum van Epe wordt omsloten door een Centrumring. Het betreft een éénrichtingsweg waarop automobilisten alleen tegen de klok in mogen rijden. Er wordt in de huidige situatie al drukte ervaren en dat zal, als gevolg van woningbouwplannen, nog verder toe gaan nemen.
De gemeente wilde graag inzicht in wie nu eigenlijk gebruik maakt van de Centrumring en in hoeverre dit verkeer ook een alternatief zou kunnen kiezen. Vandaar dat er een tweetal cordons is geselecteerd, één nabij de komgrens en één net buiten de Centrumring. Ook op een aantal tussenliggende wegen zijn meetlocaties neergelegd. Op basis daarvan is snel en efficiënt in beeld te brengen welke herkomsten en bestemmingen er in zijn algemeenheid zijn. Ook kan worden ingezoomd op een specifiek tussenpunt, zoals hieronder is gedaan voor de Heerderweg. Hieronder is bijvoorbeeld de bestemming weergegeven van al het verkeer dat vanaf de Heerderweg (A50/Noord) Epe binnen komt rijden en vervolgens via de Centrumring rijdt.
Aanvullend keken we bijvoorbeeld naar alle herkomsten van verkeer dat het centrum als bestemming had. Hierbij hebben we de verschillen tijdens werkzaamheden en tussen de ochtend- en avondspits in beeld gebracht. Verder keken we specifiek naar de situatie in de zomervakantie, als veel toeristen vakantie vieren in Epe en omgeving. Dan blijkt ineens een veel groter deel van het verkeer naar het centrum te gaan dan op reguliere werkdagen.
Meer weten over Floating Car Data?
Neem dan vrijblijvend contact met ons op:
Niek Rolink, senior adviseur mobiliteit
n.rolink@roelofsgroep.nl
Erik Klok, senior adviseur mobiliteit
e.klok@roelofsgroep.nl.
Smart Mobility Dataverzameling
Gerelateerde artikelen
Floating Car data brengt routekeuze in beeld
De technologische ontwikkelingen van de laatste decennia hebben ervoor gezorgd dat er een nieuwe bron bij is gekomen voor de verkeerskundige: Floating Car Data (FCD). Deze gegevens zijn sinds 2023 voor alle overheden in Nederland beschikbaar. Bij Roelofs maken we ook gebruik van FCD in onze projecten en adviezen, zoals bij het verkeersonderzoek naar de N857 voor de Provincie Drenthe.