Uitvoeringsplan klimaatadaptatie

Aanleiding
Het klimaat verandert. Dat leidt in Nederland tot hogere temperaturen, meer (extreme) neerslag, drogere zomers en een stijgende zeespiegel. Daarom is het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie opgesteld. Dit is een gezamenlijk plan van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk om Nederland klimaatbestendig en water robuust in te richten. Het Deltaplan versnelt en intensiveert de aanpak van wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen.

Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie biedt overheden een handvat om door middel van een stappenplan de openbare ruimte in 2050 klimaatbestendig en water robuust ingericht te hebben. De eerste stap hiervan is het in kaart brengen van de kwetsbaarheden. Gemeente Opsterland heeft deze stap, samen met de andere overheden in Friesland, in 2018 afgerond en een klimaatstresstest uitgevoerd.

Risicodialoog
In 2020 is Roelofs met de gemeente Opsterland gestart met de tweede stap uit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie, namelijk het voeren van risicodialogen. Tijdens een risicodialoog komen de kwetsbaarheden aan bod uit de klimaatstresstest. Samen met relevante gebiedspartners is gemeente Opsterland het gesprek aangegaan (o.a. Wetterskip Fryslân, Liander, Staatsbosbeheer, LTO, Provincie Fryslân en GDD waren hierbij betrokken). Gezamenlijk hebben we bepaald hoe ernstig we de kwetsbaarheden binnen de gemeentegrenzen vinden: ernstig, onwenselijk of acceptabel, maar ook hoe vaak we vinden dat iets voor mag komen: vrijwel nooit, eens in de 50 jaar, eens in de 10 jaar of jaarlijks. Tijdens het prioriteren hebben we gebruik gemaakt van het ‘Klimaateffectenspel’.

Uitvoeringsplan
De resultaten van deze risicodialogen vormen de basis van het Uitvoeringsplan, de derde stap uit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. Zo worden ernstige kwetsbaarheden eerder aangepakt dan de kwetsbaarheden die men acceptabel vindt. Op die manier wordt de volgorde van de aanpak bepaald. Daarnaast wordt ook gekeken naar de mogelijke meekoppelkansen. Dit zijn projecten of werkzaamheden die momenteel al gepland staan bij de gemeente Opsterland, maar waar ook klimaat adaptieve maatregelen toegepast kunnen worden. Kortom, in het Uitvoeringsplan staat vastgesteld door wie, wat en wanneer iets wordt uitgevoerd in de periode tot 2050.

Resultaat
Roelofs heeft voor Opsterland een digitale rapportage opgesteld in de vorm van een Storymap. In deze storymap worden op hoofdlijnen de resultaten van het Uitvoeringsplan weergegeven per thema: Wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen. Hierbij wordt gekeken naar de ‘ernstige knelpunten’, zoals beoordeeld tijdens de risicodialoog en de passende maatregelen. Tot slot wordt er nog ingegaan op de mogelijke meekoppelkansen.

In de afweging van de maatregelen is ook rekening gehouden met circulaire economie, energietransitie, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Voor enkele van deze maatregelen is zelfs de TCO bepaald. Achterliggende informatie is verwerkt in een extra papieren rapportage.