Blog
Stappenplan: Hoe breng je duurzaamheid terug in een ontwerp?
12-05-2022
Duurzaamheid. Een breed containerbegrip dat op vele verschillende manier wordt toegepast en geïnterpreteerd. Zo zegt de een duurzaam bezig te zijn omdat hij in een elektrische auto rijdt, maar vindt de ander dat juist híj duurzaam bezig is omdat hij al 20 jaar in dezelfde auto rijdt en dus geen nieuwe heeft gekocht. Dus wat is duurzaamheid nou eigenlijk? Wat valt er wel en niet onder duurzaamheid? En hoe ga je er mee aan de slag in een ontwerp? Dit wordt uitgelegd aan de hand van verschillende stappen.
Duurzaamheid is voor elke opdrachtgever weer anders in te vullen. Elk gebied en elke locatie is immers weer anders. Zo heeft het ene gebied veel ruimte voor bijvoorbeeld groen en water en is het logisch om hier op te focussen. Maar bij een drukke winkelstraat kun je nauwelijks invulling geven aan water en groen, en zijn er wellicht kansen om juist te focussen op circulaire economie omdat er veel materialen worden toegepast.
Focus duurzaamheid bepalen
Bij Roelofs gebruiken we de integrale ontwerpmethodiek Plek ZAT om duurzaamheid concreet te maken. Hierdoor kunnen we duurzaamheid gemakkelijk specifiek maken in onze ontwerpen. Dit doen we door middel van 3 stappen:
- Bepaal de ambitie
- Vormgeving scenario’s
- Uitwerken één integraal ontwerp
Door deze drie stappen te doorlopen geven we vorm aan het begrip duurzaamheid en maken we het concreet tot op straatniveau. Roelofs doet dit in samenwerking met Odin Landschapsontwerpers, met wie we deze ontwerpmethodiek hebben ontwikkeld. Door samen te werken bundelen we de technische kennis en ruimtelijke kennis, zowel bovengronds als ondergronds.
Stap 1: Duurzaamheidambitie bepalen
In de eerste stap concretiseren we het begrip ‘duurzaamheid’. Dit doen we door middel van het ambitieweb van duurzaam GWW. Dit ambitieweb bestaat uit twaalf duurzaamheidsthema’s die we samen met de opdrachtgever en relevante ketenpartners gaan prioriteren. Ligt bijvoorbeeld de focus op materialen, energietransitie of op klimaatadaptatie? Door bepaalde thema’s binnen duurzaamheid te prioriteren, kunnen we ons hier in het verdere proces op focussen.
Stap 2: Vormgeving scenario’s
De duurzaamheidsthema’s die hoog zijn geprioriteerd worden ingepast in het gebied. We kijken hierbij altijd buiten de projectgrenzen, omdat onder andere water, mobiliteit, natuur zich niet beperkt tot het projectgebied. We kijken daarom eerst op grotere schaal naar het projectgebied, om vervolgens de thema’s goed in te passen binnen het ontwerp en zo ook integrale koppelingen mee te nemen.
Hieronder is ter illustratie het duurzaamheidsthema biodiversiteit verder uitgewerkt op straatniveau.
Stap 3: Uitwerken één integraal ontwerp
Doordat we in stap twee op hogere schaal de structuren van de duurzaamheid in kaart hebben gebracht, kunnen we in deze laatste stap de structuur verder uitwerken naar concrete maatregelen op straatniveau. Ook hier zijn nog diverse keuzes in te maken, daarom houden we het niet bij één ontwerp, maar maken we meerdere schetsontwerpen en sfeerbeelden. Op die manier krijgt de opdrachtgever meer gevoel bij de inpassing van de diverse duurzaamheidsmaatregelen op straatniveau, en kan hij hier nog keuzes in maken. De definitieve keuze wordt verder uitgewerkt tot één integraal ontwerp.
Door deze drie stappen gezamenlijk te doorlopen heeft onze opdrachtgever haar (beleids)doelstelling heel concreet gemaakt op straatniveau. Want daar is het ons uiteindelijk om te doen: dat het brede begrip duurzaamheid concreet gemaakt wordt in een ontwerp. De uiteindelijke duurzaamheidswinst is veel groter als we het al in het ontwerp meenemen!
Met de Dag van de Duurzaamheid wil men duidelijk maken hoeveel goede duurzame initiatieven er al zijn en dat al die initiatieven samen een krachtige duurzaamheidsbeweging vormen. Duurzaamheid is niet moeilijk of ver weg, maar er zijn al vele duurzaamheidsactiviteiten. Op deze dag wil men een krachtig signaal afgeven dat duurzaamheid enorm urgent en heel noodzakelijk is.
Lees meer over: