Actueel
Strategisch beheerplan geeft Edam-Volendam grip op rioolopgave
29-09-2026
Hoe zorg je ervoor dat de juiste rioolmaatregelen op het juiste moment worden genomen? De gemeente Edam-Volendam wilde meer grip krijgen op haar rioolbeheer en koos daarom samen met Roelofs voor een risicogestuurde aanpak. Het strategisch beheerplan vrijverval riolen is het resultaat: een onderbouwd inzicht in de staat van het rioolstelsel én een concrete aanpak voor onderhoud, inspecties en vervangingsinvesteringen.
“We waren al bezig met risicogestuurd beheer, maar zochten naar een manier om daar echt verdere stappen in te zetten”, vertelt assetmanager riolering en water Erwin Heuperman. “Bij de gemeente Alkmaar zag ik wat Roelofs op dit gebied had ontwikkeld. Dat gaf vertrouwen om eenzelfde traject ook in Edam-Volendam op te starten.”
VERDER KIJKEN DAN LEEFTIJD
Traditioneel beheer van rioolstelsels is vaak normgericht. Een leiding van een bepaalde leeftijd komt dan automatisch in beeld voor vervanging. Dit zegt echter lang niet alles over de daadwerkelijke staat én de toekomstige ontwikkeling van een riool.
Daarom analyseerde Roelofs inspectiegegevens, materiaalsoorten, aanlegjaren en risicoprofielen van het volledige vrijvervalstelsel. Met behulp van Rasmariant werd inzichtelijk gemaakt hoe de kwaliteit van verschillende typen riolen zich ontwikkelt, welke risico’s daarbij horen en wanneer ingrijpen noodzakelijk wordt. Daarbij kregen riolen met een groter maatschappelijk risico, bijvoorbeeld door hun ligging of functie, een hogere prioriteit binnen de analyse.
Door alles opnieuw tegen het licht te houden ontdek je waar nog informatie ontbreekt
“Je denkt dat je een redelijk compleet beeld hebt van je areaal”, zegt Erwin. “Maar door alles opnieuw tegen het licht te houden ontdek je ook waar nog informatie ontbreekt of waar aanvullende inspecties nodig zijn.”
INZICHT IN DE RIOOLOPGAVE
In het strategisch beheerplan zijn verschillende toekomstscenario’s doorgerekend. Daarmee kreeg de gemeente inzicht in de verwachte onderhouds-, renovatie- en vervangingsopgaven tot 2100. De analyses laten zien dat een risicogestuurde aanpak op lange termijn aanzienlijk efficiënter is dan een leeftijdsgestuurde aanpak. De verwachte besparing kan daarbij oplopen tot meer dan 50%.
Chemische aantasting
Daarnaast bracht het onderzoek de belangrijkste risico’s binnen het areaal scherper in beeld. Zo blijkt dat met name betonnen afvalwater- en gemengde riolen gevoeliger zijn voor chemische aantasting. Onder invloed van rioolgassen wordt het beton geleidelijk aangetast, waardoor de constructieve kwaliteit afneemt. Juist deze riolen vormen daardoor een belangrijk onderdeel van de toekomstige renovatie- en vervangingsopgave. Door de schadeontwikkeling met behulp van degradatiecurves te voorspellen, kan de gemeente gerichter sturen op inspecties, renovatie en vervanging.
Bodemdaling
Naast de conditie van het riool zelf speelt ook de ondergrond een belangrijke rol. In delen van Edam-Volendam blijft bodemdaling optreden, waardoor leidingen kunnen verzakken en afschotten veranderen. Hierdoor kan de hydraulische werking van het riool verslechteren, ook wanneer de leiding technisch nog in goede staat verkeert. Het beheerplan maakt deze risico’s inzichtelijk en laat zien welke invloed bodemdaling heeft op toekomstige investeringen. Daarmee ontstaat een completer beeld van de totale vervangingsopgave dan wanneer alleen naar de technische kwaliteit van het riool wordt gekeken.
Sommige riolen blijken eerder aandacht te vragen dan uit de bestaande vervangingsplanning naar voren kwam
“Het onderzoek maakte ook duidelijk dat op korte termijn juist extra maatregelen en investeringen nodig zijn”, vertelt Erwin. “Sommige riolen blijken op basis van de analyse eerder aandacht te vragen dan uit de bestaande vervangingsplanning naar voren kwam. Dat inzicht is natuurlijk heel waardevol voor de gemeente.”
VAN ANALYSE NAAR UITVOERING
De inzichten uit het beheerplan zijn vertaald naar concrete beheermaatregelen. Zo maakt de gemeente een inhaalslag met inspecties van riooldelen die nog niet volledig in beeld zijn. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar vuilwaterstelsels, maar ook naar hemelwaterleidingen, waar historisch gezien minder inspectiegegevens van beschikbaar zijn.
Daarnaast vormt het beheerplan een basis voor het prioriteren van renovaties, reparaties en vervangingsprojecten. Door inspectieresultaten, risico’s en levensduurverwachtingen met elkaar te combineren, kunnen investeringen beter worden onderbouwd en op het juiste moment worden uitgevoerd.
Keuzes beter onderbouwen en gerichter investeren
“Het geeft ons een veel beter beeld van de risico’s binnen het areaal”, zegt Erwin. “Daardoor kunnen we onze keuzes beter onderbouwen en gerichter investeren.”
EEN ONDERBOUWD, GEDRAGEN RESULTAAT
Volgens Erwin zat de meerwaarde niet alleen in de technische analyse, maar juist ook in de constructieve samenwerking tijdens het traject.
“Peter Wonink heeft het complete traject getrokken en nam ons stap voor stap mee. Dit gebeurde op een heel deskundige manier. Ook mijn andere collega’s van rioolgebied werden betrokken en er was altijd ruimte voor vragen. Een intensief traject dat niet alleen een compleet rapport oplevert, maar ook draagvlak om er daadwerkelijk mee aan de slag te gaan. Het doel was een compleet inzicht en meer controle en dat is exact wat we nu hebben.”
Meer weten over risicogestuurd rioolbeheer?
Door data, inspecties en risico’s met elkaar te verbinden helpt Roelofs opdrachtgevers om complexe beheeropgaven te vertalen naar concrete keuzes. Van strategisch beheerplan tot praktische uitvoering: we begeleiden het volledige proces. Benieuwd hoe risicogestuurd rioolbeheer ook jouw gemeente verder helpt? Lees hier meer:
